Daimi Kapasitör vs. Motor Start Kapasitörü
Hayır, daimi kapasitör (run capacitor) ile motor start kapasitörü (start capacitor) aynı şey değildir. Dış görünüşleri birbirine benzese de görevleri, elektriksel değerleri ve çalışma süreleri tamamen farklıdır.
Motor Start (Kalkış) Kapasitörü
- Görevi: Motorun ilk hareketi (kalkışı) esnasında ihtiyaç duyduğu yüksek dönme momentini (torku) sağlamak için kullanılır.
- Çalışma Süresi: Sadece motor ilk çalışmaya başladığı an (birkaç saniye) devrededir. Motor belirli bir hıza ulaştığında merkezkaç anahtarı veya röle ile otomatik olarak devreden çıkarılır.
- Kapasite Değeri: Mikrofarad (μF) değeri oldukça yüksektir (örneğin 50-400 μF arası).
- Malzeme Yapısı: Kısa süreli çalışmaya uygun tasarlandıkları için genellikle plastik gövdeye sahiptirler. Devrede uzun süre kalırlarsa aşırı ısınarak patlarlar.
Daimi (Çalışma) Kapasitörü
- Görevi: Motorun çalışması boyunca devrede kalarak akım düzensizliğini engeller, güç katsayısını (verimliliği) artırır ve motorun sarsıntısız dönmesini sağlar.
- Çalışma Süresi: Motor elektrik aldığı ve döndüğü sürece sürekli olarak devrede kalır.
- Kapasite Değeri: Mikrofarad (μF) değeri start kapasitörüne göre çok daha düşüktür (örneğin 1.5-60 μF arası).
- Malzeme Yapısı: Sürekli akım altında çalıştığı ve ısındığı için ısıyı iyi ileten metal (alüminyum) gövdeli veya özel dayanıklı plastik (CBB60/CBB65 kodlu) malzemelerden üretilirler.
Karşılaştırma Tablosu
|
Özellik |
Start (Kalkış) Kapasitörü |
Daimi (Çalışma) Kapasitörü |
|
Devrede Kalma Süresi |
Sadece ilk 1-3 saniye |
Motor çalıştığı sürece sürekli |
|
Kapasite (μ F) Değeri |
Çok Yüksek (Örn: 100-300 μF) |
Düşük (Örn: 5-50 μF) |
|
Gövde Malzemesi |
Genellikle Plastik |
Genellikle Metal veya Özel Plastik |
|
Yaygın Kodları |
CD60 vb. |
CBB60, CBB65 vb. |
Önemli Uyarı: Daimi kapasitör yerine start kapasitörü takarsanız, kapasitör sürekli devrede kalacağı için kısa sürede yanar veya patlar. Start kapasitörü yerine daimi kapasitör takarsanız, motor kalkış için yeterli torku üretemez ve ilk hareketi alamaz.
Kapasitör değişimi yapmayı düşünüyorsanız, arızalı olan mevcut parçanın üzerindeki μF (mikrofarad) ve V (voltaj) değerleri ile model kodunu kontrol ederek birebir aynı türde parça seçmeniz gerekir.